Şəxsiyyət vəsiqəsi hər bir Azərbaycan vətəndaşının ən vacib rəsmi sənədlərindən biridir. Bu sənəd şəxsiyyətinizi təsdiq edir, dövlət xidmətlərindən istifadə etməyə imkan yaradır və bank, səyahət, iş və bir çox hüquqi proseslərdə tələb olunur. Bəzən vəsiqənin müddəti bitir, itir, zədələnir və ya şəxsi məlumatlarda dəyişiklik olur. Bu hallarda şəxsiyyət vəsiqəsinin dəyişdirilməsi zəruridir.

Bu məqalədə şəxsiyyət vəsiqəsi necə dəyişdirilir, hansı sənədlər lazımdır, rüsum nə qədərdir və proses neçə gün çəkir kimi bütün suallara ətraflı cavab verəcəyik.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsi hansı hallarda dəyişdirilir?

Azərbaycan qanunvericiliyinə görə şəxsiyyət vəsiqəsi aşağıdakı hallarda dəyişdirilməlidir:

1. Müddəti bitdikdə

Şəxsiyyət vəsiqəsi müəyyən müddət üçün verilir. Müddət bitdikdə vəsiqə yenilənməlidir.

Ümumiyyətlə vəsiqələr aşağıdakı müddətlərə verilir:

• 15 yaşına qədər – 5 il

• 15–25 yaş arası – 10 il

• 25–35 yaş arası – 10 il

• 35 yaşdan sonra – uzunmüddətli (daha uzun müddət)

Müddət bitdikdən sonra vətəndaş yeni vəsiqə almaq üçün müraciət etməlidir.

2. Şəxsiyyət vəsiqəsi itdikdə

Əgər vəsiqə itərsə, dərhal yenisinin alınması üçün müraciət edilməlidir. Bu halda müəyyən rüsum ödənilir.

3. Vəsiqə zədələndikdə

Bəzən vəsiqə fiziki olaraq zədələnir:

• qırılır

• oxunmaz hala düşür

• üzərindəki məlumatlar silinir

• çip zədələnir

Bu hallarda vəsiqə dəyişdirilməlidir.

4. Ad və ya soyad dəyişdikdə

Nikah, boşanma və ya məhkəmə qərarı ilə ad-soyad dəyişdikdə şəxsiyyət vəsiqəsi də yenilənməlidir.

5. Məlumatlarda səhv olduqda

Bəzən sənəddə texniki səhvlər ola bilər. Bu halda vəsiqə yenisi ilə əvəz olunur.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsi dəyişdirmək üçün hara müraciət etmək lazımdır?

Azərbaycanda şəxsiyyət vəsiqəsi aşağıdakı qurumlar vasitəsilə dəyişdirilir:

1. ASAN Xidmət mərkəzləri

Ən rahat və sürətli üsul ASAN Xidmət mərkəzləridir.

Burada:

• növbə sistemi mövcuddur

• xidmət sürətlidir

• sənədlər yerində qəbul edilir

2. Daxili İşlər Nazirliyinin qeydiyyat şöbələri

Şəxsiyyət vəsiqələri həmçinin DİN-in qeydiyyat və şəxsiyyət vəsiqəsi şöbələrində də dəyişdirilə bilər.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsi dəyişdirmək üçün lazım olan sənədlər

Şəxsiyyət vəsiqəsini dəyişdirmək üçün adətən aşağıdakı sənədlər tələb olunur:

Əsas sənədlər

• Köhnə şəxsiyyət vəsiqəsi

• Dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə qəbz

• Ərizə forması (yerində doldurulur)

Əlavə sənədlər (zəruri hallarda)

Bəzi hallarda əlavə sənədlər tələb oluna bilər:

---

Şəxsiyyət vəsiqəsinin dəyişdirilməsi üçün dövlət rüsumu

Şəxsiyyət vəsiqəsinin dəyişdirilməsi üçün müəyyən dövlət rüsumu ödənilir.

2026-cı il üçün təxmini rüsumlar:

Rüsum bank, ASAN ödəniş terminalları və ya onlayn sistem vasitəsilə ödənilə bilər.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsinin hazırlanma müddəti

Vəsiqənin hazırlanma müddəti seçilən xidmət növündən asılıdır.

Standart xidmət

Adətən 7–10 iş günü ərzində hazır olur.

Təcili xidmət

Bəzi hallarda sənəd 3 iş günü ərzində hazırlanır.

Ekspress xidmət

Çox təcili hallarda vəsiqə 1 gün ərzində verilə bilər.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsi onlayn dəyişdirilə bilərmi?

Hazırda Azərbaycanda şəxsiyyət vəsiqəsinin tam şəkildə onlayn dəyişdirilməsi mümkün deyil. Çünki:

• biometrik məlumatlar götürülür

• barmaq izi alınır

• foto çəkilir

Buna görə vətəndaş fiziki olaraq xidmət mərkəzinə getməlidir.

Lakin aşağıdakı işləri onlayn etmək mümkündür:

• növbə götürmək

• rüsumu ödəmək

• xidmət haqqında məlumat almaq

---

Şəxsiyyət vəsiqəsi dəyişdirilməsə nə olur?

Əgər şəxsiyyət vəsiqəsinin müddəti bitər və yenilənməzsə müəyyən problemlər yarana bilər:

• bank əməliyyatları çətinləşə bilər

• rəsmi sənədlər hazırlamaq mümkün olmaya bilər

• dövlət xidmətlərindən istifadə məhdudlaşa bilər

• bəzi hallarda inzibati məsuliyyət yarana bilər

Bu səbəbdən vəsiqə vaxtında yenilənməlidir.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsi dəyişdirmə prosesi – addım-addım

Prosesi daha aydın başa düşmək üçün mərhələlər belədir:

1. Dövlət rüsumunu ödəyin

Əvvəlcə xidmət haqqı ödənilir.

2. ASAN Xidmət və ya qeydiyyat şöbəsinə müraciət edin

Sənədlərlə birlikdə müraciət edilir.

3. Biometrik məlumatlar götürülür

Bu mərhələdə:

• foto çəkilir

• barmaq izi alınır

4. Ərizə təsdiqlənir

Müraciət sistemdə qeydiyyata alınır.

5. Yeni vəsiqə hazırlanır

Hazır olduqdan sonra SMS məlumatı göndərilə bilər.

6. Vəsiqəni təhvil alın

Şəxsən gedərək yeni vəsiqəni götürmək lazımdır.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsinin üstünlükləri

Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələrinin bir çox üstünlükləri var:

• elektron çip sistemi

• təhlükəsizlik elementləri

• elektron xidmətlərə inteqrasiya

• məlumatların daha etibarlı qorunması

Bu sistem saxtakarlığın qarşısını almağa kömək edir.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsi ilə hansı xidmətlərdən istifadə etmək olar?

Şəxsiyyət vəsiqəsi bir çox dövlət və özəl xidmətlər üçün tələb olunur.

Məsələn:

• bank hesabı açmaq

• kredit götürmək

• səyahət sənədləri hazırlamaq

• mobil nömrə qeydiyyatı

• dövlət xidmətləri

Buna görə vəsiqənin etibarlı olması çox vacibdir.

---

Uşaqlar üçün şəxsiyyət vəsiqəsi necə alınır?

Azərbaycanda uşaqlara da şəxsiyyət vəsiqəsi verilir.

Bu proses üçün:

• valideynin müraciəti

• doğum haqqında şəhadətnamə

• valideynlərin şəxsiyyət vəsiqəsi

tələb olunur.

---

Şəxsiyyət vəsiqəsi ilə bağlı ən çox verilən suallar

Şəxsiyyət vəsiqəsi neçə yaşda verilir?

Azərbaycanda ilk şəxsiyyət vəsiqəsi 15 yaşında verilir.

Vəsiqə itəndə nə etmək lazımdır?

Dərhal yeni vəsiqə almaq üçün ASAN Xidmət və ya qeydiyyat şöbəsinə müraciət etmək lazımdır.

Şəxsiyyət vəsiqəsi neçə günə hazır olur?

Standart qaydada adətən 7–10 iş günü ərzində hazır olur.

Şəxsiyyət vəsiqəsini başqa şəhərdə dəyişdirmək olar?

Bəli, istənilən ASAN Xidmət mərkəzində müraciət etmək mümkündür.

Şəxsiyyət vəsiqəsi hər bir vətəndaş üçün vacib rəsmi sənəddir və onun vaxtında dəyişdirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Vəsiqə müddəti bitdikdə, itdikdə və ya məlumatlarda dəyişiklik olduqda vətəndaş ASAN Xidmət və ya Daxili İşlər Nazirliyinin müvafiq şöbələrinə müraciət edərək yeni sənəd ala bilər.

Proses olduqca sadədir və adətən bir neçə gün ərzində tamamlanır. Lazımi sənədləri təqdim edib dövlət rüsumunu ödədikdən sonra yeni şəxsiyyət vəsiqəsi hazır olur.

---

Mənbələr

1. Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi – rəsmi məlumatlar

2. ASAN Xidmət portalı – dövlət xidmətləri haqqında məlumatlar

   Pəri Muradlı

Onlayn.Media