Hamiləliyin ilk əlamətləri – Erkən dövrdə hamilə olduğunuzu göstərən əsas işarələr
Hamiləlik qadın həyatında ən mühüm və xüsusi dövrlərdən biridir. Bir çox qadın hamilə olduğunu ilk günlərdən hiss etməyə çalışır və bədəndə baş verən dəyişiklikləri diqqətlə izləyir. Hamiləliyin ilk əlamətləri bəzi qadınlarda çox erkən hiss oluna bilər, bəzilərində isə bu dəyişikliklər bir neçə həftədən sonra ortaya çıxır.
Ən çox verilən suallardan biri isə belədir: “Hamilə olduğumu necə başa düşə bilərəm?” Əslində hamiləliyin erkən mərhələsində bədən bir sıra siqnallar verir. Bu siqnalların bəzisi çox açıq olur, bəzisi isə digər sağlamlıq vəziyyətləri ilə qarışdırıla bilər.
Bu məqalədə hamiləliyin ilk əlamətləri, erkən hamiləlikdə bədəndə baş verən dəyişikliklər, ilk həftələrdə görülən simptomlar və hamiləliyin necə müəyyən edildiyi barədə geniş məlumat verəcəyik.
Hamiləliyin ilk əlamətləri nə vaxt başlayır?
Hamiləliyin ilk əlamətləri adətən mayalanmadan 6–14 gün sonra hiss olunmağa başlayır. Bu dövrdə mayalanmış yumurta uşaqlıq divarına yerləşir və bədəndə hormonal dəyişikliklər baş verir.
Bu hormonal dəyişikliklər aşağıdakı simptomlara səbəb ola bilər:
-
Aybaşı gecikməsi
-
Sinələrdə həssaslıq
-
Yorğunluq
-
Ürəkbulanma
-
Tez-tez sidiyə getmək
Lakin qeyd etmək lazımdır ki, hər qadında bu əlamətlər eyni şəkildə və eyni vaxtda meydana çıxmaya bilər.
Aybaşı gecikməsi – ən əsas hamiləlik əlaməti
Aybaşı gecikməsi hamiləliyin ən məşhur və ən çox tanınan əlamətidir. Əgər qadının menstrual dövrü müntəzəmdirsə və aybaşı gözlənilən tarixdə başlamırsa, bu hamiləliyin ilk göstəricilərindən biri ola bilər.
Lakin aybaşı gecikməsi həmişə hamiləlik demək deyil. Bunun digər səbəbləri də ola bilər:
-
Stress
-
Hormonal dəyişikliklər
-
Pəhriz dəyişiklikləri
-
Sağlamlıq problemləri
Bu səbəbdən aybaşı gecikdikdə hamiləlik testi etmək ən doğru addımdır.
Sinələrdə ağrı və həssaslıq
Hamiləliyin erkən dövründə ən çox rast gəlinən əlamətlərdən biri də sinələrdə həssaslıq və ağrıdır.
Bu simptomun səbəbi bədəndə artan hormonlardır. Hamiləliyin ilk həftələrində:
-
Sinələr daha həssas olur
-
Şişkinlik hiss edilir
-
Döş ucları tündləşə bilər
Bəzi qadınlarda bu dəyişikliklər aybaşıdan əvvəl olan simptomlara bənzədiyi üçün fərq etmək çətin ola bilər.
Yorğunluq və halsızlıq
Əgər son zamanlar səbəbsiz yorğunluq hiss edirsinizsə, bu da hamiləliyin erkən əlamətlərindən biri ola bilər.
Hamiləlik zamanı bədəndə progesteron hormonu artır. Bu hormon yorğunluq və yuxululuq hissinə səbəb ola bilər.
Bu dövrdə qadınlar tez-tez aşağıdakı vəziyyətlərlə qarşılaşa bilər:
-
Gün ərzində yuxululuq
-
Enerji azlığı
-
Fiziki zəiflik hissi
Bu simptom xüsusilə hamiləliyin ilk trimestrində daha çox müşahidə edilir.
Ürəkbulanma və səhər bulantısı
Hamiləliyin ən məşhur əlamətlərindən biri ürəkbulanmadır. Bu simptom adətən hamiləliyin 4–6-cı həftələrində başlayır.
Ürəkbulanma aşağıdakı formalarda ola bilər:
-
Səhərlər ürəkbulanma
-
Müəyyən qoxulara qarşı həssaslıq
-
Qida qəbulundan sonra narahatlıq
Bəzi qadınlarda bu simptom çox yüngül olur, bəzilərində isə daha güclü şəkildə hiss edilir.
Tez-tez sidiyə getmək
Hamiləliyin erkən dövründə qadınlar tez-tez sidiyə getmə ehtiyacı hiss edə bilər. Bunun əsas səbəbi hormonal dəyişikliklər və böyrəklərin daha aktiv işləməsidir.
Bu əlamət aşağıdakı hallarda daha çox hiss olunur:
-
Gecə saatlarında sidiyə qalxmaq
-
Gün ərzində tez-tez tualetə getmək
Hamiləliyin irəliləyən mərhələlərində isə uşaqlığın böyüməsi sidik kisəsinə təzyiq göstərərək bu simptomu daha da artırır.
Dad və qoxu hissində dəyişiklik
Hamiləliyin ilk həftələrində bəzi qadınlar dad və qoxu hissinin dəyişdiyini bildirir.
Bu dəyişikliklər aşağıdakı şəkildə ola bilər:
-
Bəzi qidalara qarşı ikrah hissi
-
Əvvəl sevilən yeməklərə marağın azalması
-
Güclü qoxulara qarşı həssaslıq
Bu simptomlar hormonal dəyişikliklərlə bağlıdır və çox vaxt hamiləliyin erkən mərhələsində ortaya çıxır.
Qarında yüngül ağrı və sancı
Bəzi qadınlarda hamiləliyin ilk günlərində qarın nahiyəsində yüngül sancı və ya ağrı hiss edilə bilər.
Bu vəziyyət mayalanmış yumurtanın uşaqlıq divarına yerləşməsi ilə əlaqəli ola bilər. Bu prosesə implantasiya deyilir.
Implantasiya zamanı aşağıdakı əlamətlər görülə bilər:
-
Yüngül qarın sancısı
-
Az miqdarda qanama
-
Qarnın aşağı hissəsində gərginlik
Implantasiya qanaması
Hamiləliyin erkən əlamətlərindən biri də implantasiya qanamasıdır.
Bu qanama adətən:
-
Aybaşından bir neçə gün əvvəl baş verir
-
Açıq çəhrayı və ya qəhvəyi rəngdə olur
-
Çox az miqdarda olur
Bir çox qadın bu qanamanı aybaşı ilə qarışdıra bilər.
Əhval dəyişiklikləri
Hormonal dəyişikliklər səbəbindən hamiləliyin erkən dövründə qadınlarda əhval dəyişiklikləri müşahidə edilə bilər.
Bu vəziyyət aşağıdakı şəkildə özünü göstərə bilər:
-
Tez əsəbiləşmək
-
Həssaslıq
-
Səbəbsiz ağlamaq
-
Emosional dalğalanmalar
Bu dəyişikliklər bədəndə artan hormonlarla bağlıdır.
Baş gicəllənməsi
Bəzi qadınlarda hamiləliyin ilk dövrlərində baş gicəllənməsi baş verə bilər.
Bunun səbəbləri:
-
Qan təzyiqinin dəyişməsi
-
Hormonal dəyişikliklər
-
Qan dövranının artması
Belə hallarda istirahət etmək və kifayət qədər su içmək tövsiyə olunur.
Bədən temperaturunun artması
Hamiləlik zamanı bədənin bazal temperaturu bir qədər yüksələ bilər.
Əgər temperatur aybaşıdan sonra da yüksək qalırsa, bu hamiləlik ehtimalını göstərə bilər.
Bu üsul xüsusilə hamiləliyi planlaşdıran qadınlar tərəfindən istifadə olunur.
Qəbizlik və həzm problemləri
Hormonal dəyişikliklər həzm sisteminə də təsir edə bilər. Buna görə hamiləliyin erkən dövründə aşağıdakı problemlər yarana bilər:
-
Qəbizlik
-
Şişkinlik
-
Həzm problemləri
Bu simptomlar progesteron hormonunun artması ilə əlaqəlidir.
Hamiləliyi necə dəqiq müəyyən etmək olar?
Hamiləliyin ilk əlamətləri olsa da, dəqiq nəticə üçün test etmək lazımdır.
Hamiləliyi müəyyən etməyin əsas yolları:
Evdə hamiləlik testi
Apteklərdə satılan testlər sidikdə hCG hormonunu aşkar edir.
Qan analizi
Qan testi daha dəqiq nəticə verir və hamiləliyi erkən mərhələdə müəyyən edə bilir.
Ultrasəs müayinəsi
Ultrasəs müayinəsi ilə hamiləlik adətən 5–6 həftədən sonra görünür.
Hamiləliyin ilk həftələrində nələrə diqqət etmək lazımdır?
Əgər hamiləlik ehtimalı varsa, aşağıdakı məsləhətlərə əməl etmək faydalıdır:
-
Sağlam qidalanmaq
-
Siqaret və spirtli içkilərdən uzaq durmaq
-
Kifayət qədər istirahət etmək
-
Həkim məsləhəti almaq
Bu dövrdə sağlam həyat tərzi həm ana, həm də körpə üçün çox vacibdir.
Hamiləliyin ilk əlamətləri hər qadında eynidirmi?
Xeyr. Hamiləlik əlamətləri hər qadında fərqli ola bilər.
Bəzi qadınlar çox erkən simptomlar hiss edir, digərləri isə demək olar ki, heç bir dəyişiklik hiss etmədən hamilə olduğunu öyrənə bilər.
Bu səbəbdən yalnız simptomlara əsaslanaraq nəticə çıxarmaq düzgün deyil.
Hamiləliyin ilk əlamətləri bədəndə baş verən hormonal dəyişikliklər nəticəsində meydana çıxır. Aybaşı gecikməsi, sinələrdə həssaslıq, ürəkbulanma, yorğunluq və tez-tez sidiyə getmək ən çox rast gəlinən simptomlar arasındadır.
Lakin bu əlamətlər hər qadında fərqli şəkildə ortaya çıxa bilər. Hamiləlikdən şübhələndikdə ən doğru addım hamiləlik testi etmək və həkimə müraciət etməkdir.
Hamiləlik erkən mərhələdə müəyyən edildikdə həm ana, həm də körpə üçün sağlam və təhlükəsiz bir hamiləlik dövrü keçirmək mümkün olur.
Röya Orxan
