Əmək müqaviləsi necə bağlanır? – Tam izah
Əmək müqaviləsi işçi ilə işəgötürən arasında bağlanan rəsmi razılaşmadır. Bu müqavilə işçinin hüquq və vəzifələrini, əmək şəraitini və əmək haqqını müəyyən edir. Azərbaycanda işləyən hər bir şəxs üçün əmək müqaviləsinin bağlanması qanunvericiliyə görə vacibdir. Bəs əmək müqaviləsi necə bağlanır və bunun üçün hansı prosedurlar həyata keçirilir?
Əmək müqaviləsi nədir?
Əmək müqaviləsi işçi ilə işəgötürən arasında bağlanan və əmək münasibətlərini tənzimləyən hüquqi sənəddir. Bu sənəddə işçinin hansı vəzifədə işləyəcəyi, əmək haqqı, iş vaxtı və digər şərtlər qeyd olunur.
Əmək müqaviləsi işçinin hüquqlarını qoruyur və işəgötürənin öhdəliklərini müəyyən edir.
Əmək müqaviləsi bağlamaq üçün hansı sənədlər lazımdır?
Azərbaycanda əmək müqaviləsi bağlanarkən adətən aşağıdakı sənədlər tələb olunur:
-
şəxsiyyət vəsiqəsi
-
əmək kitabçası (əgər varsa)
-
təhsil haqqında sənəd və ya diplom
-
bəzi hallarda tibbi arayış
-
hərbi bilet (kişilər üçün)
İşəgötürən bu sənədlər əsasında işçi haqqında məlumatları sistemə daxil edir.
Əmək müqaviləsi necə bağlanır?
Əmək müqaviləsinin bağlanması bir neçə mərhələdən ibarətdir.
1. İşə qəbul qərarı
İşəgötürən namizədi işə qəbul etmək qərarı verir və vəzifə, əmək haqqı və iş şərtləri razılaşdırılır.
2. Müqavilənin hazırlanması
İşəgötürən əmək müqaviləsini hazırlayır. Müqavilədə aşağıdakı məlumatlar qeyd olunur:
-
işçinin və işəgötürənin məlumatları
-
vəzifə və iş yeri
-
əmək haqqı
-
iş vaxtı və istirahət vaxtı
-
müqavilənin müddəti
3. Elektron sistemdə qeydiyyat
Azərbaycanda əmək müqavilələri elektron əmək müqaviləsi sistemi vasitəsilə qeydiyyata alınır. İşəgötürən müqaviləni elektron sistemdə təsdiqləyir.
4. Müqavilənin qüvvəyə minməsi
Elektron sistemdə qeydiyyat tamamlandıqdan sonra əmək müqaviləsi rəsmi şəkildə qüvvəyə minir və işçi fəaliyyətə başlaya bilər.
Əmək müqaviləsinin növləri
Əmək müqavilələri əsasən iki növə bölünür:
Müddətsiz əmək müqaviləsi
Ən geniş yayılmış müqavilə növüdür və müəyyən müddət göstərilmir.
Müddətli əmək müqaviləsi
Müəyyən bir müddət üçün bağlanır. Məsələn, layihə və ya mövsümi işlər üçün.
Əmək müqaviləsi niyə vacibdir?
Əmək müqaviləsi həm işçi, həm də işəgötürən üçün vacib hüquqi sənəddir. Çünki bu müqavilə:
-
işçinin sosial hüquqlarını qoruyur
-
əmək haqqının rəsmi ödənilməsini təmin edir
-
pensiya və sosial sığorta hesablanmasına imkan yaradır
-
əmək mübahisələrinin həllinə kömək edir
Əmək müqaviləsi iş münasibətlərinin rəsmi əsasını təşkil edir. Azərbaycanda işə qəbul zamanı müqavilənin elektron sistemdə qeydiyyata alınması mütləqdir. İşçi əmək fəaliyyətinə başlamazdan əvvəl müqavilənin bağlanması onun hüquqlarının qorunması üçün çox vacibdi
Murad Məmmədli
