Qan azlığı nədir? – Anemiyanın səbəbləri, əlamətləri və müalicəsi
Qan azlığı nədir? Tibbi dildə bu vəziyyət anemiya adlanır və qanda hemoglobin səviyyəsinin normadan aşağı olması ilə xarakterizə olunur.
Hemoglobin oksigeni toxumalara daşıyan əsas zülaldır. Onun azalması orqanizmdə oksigen çatışmazlığına səbəb olur.
Qan azlığı xüsusilə qadınlarda, uşaqlarda və xroniki xəstəliyi olan şəxslərdə daha çox rast gəlinir.
Qan azlığı niyə yaranır?
Qan azlığının yaranma səbəbləri müxtəlifdir və əsasən üç qrupa bölünür:
1. Dəmir çatışmazlığı
Ən geniş yayılmış səbəbdir. Orqanizm kifayət qədər dəmir qəbul etmədikdə və ya onu sorulmadıqda hemoglobin sintezi azalır.
Səbəblər:
-
Qidalanma çatışmazlığı
-
Güclü aybaşı qanaxmaları
-
Hamiləlik
-
Gizli daxili qanaxmalar
2. Vitamin çatışmazlığı
Vitamin B12 və fol turşusu azlığı da anemiyaya səbəb ola bilər. Bu halda eritrositlərin forması və funksiyası pozulur.
3. Xroniki xəstəliklər
Böyrək xəstəlikləri, iltihabi proseslər və bəzi genetik pozğunluqlar qan azlığına gətirib çıxara bilər.
Qan azlığının əlamətləri
Qan azlığı əlamətləri çox vaxt tədricən inkişaf edir:
-
Daimi yorğunluq və halsızlıq
-
Başgicəllənmə
-
Solğun dəri
-
Nəfəs darlığı
-
Ürək döyüntüsünün artması
-
Saç tökülməsi və dırnaqların kövrəkləşməsi
Ağır hallarda huş itirmə də mümkündür.
Qan azlığı necə diaqnoz qoyulur?
Sadə qan analizi ilə hemoglobin və eritrosit səviyyəsi ölçülür.
Bəzi hallarda əlavə olaraq:
-
Ferritin (dəmir ehtiyatı)
-
Vitamin B12
-
Fol turşusu
analizləri tələb oluna bilər.
Qan azlığı necə müalicə olunur?
Müalicə səbəbdən asılıdır:
✔ Dəmir preparatları
Həkim nəzarəti altında qəbul edilir.
✔ Vitamin B12 və fol turşusu əlavələri
✔ Qidalanma dəyişikliyi
Dəmir və vitaminlərlə zəngin qidalar:
-
Qırmızı ət
-
Qaraciyər
-
İspanaq
-
Paxlalılar
-
Quru meyvələr
Dəmirin sorulmasını artırmaq üçün C vitamini ilə birlikdə qəbul etmək tövsiyə olunur.
Qan azlığı təhlükəlidirmi?
Müalicə olunmadıqda ürək-damar sistemi yüklənir, immunitet zəifləyir və həyat keyfiyyəti aşağı düşür. Xüsusilə hamiləlik dövründə risk daha yüksəkdir.
Bu da faydalıdır: Yuxusuzluq niyə olur? – Səbəbləri, əlamətləri və effektiv həll yolları
Qan azlığı nədir? – Orqanizmdə hemoglobin səviyyəsinin azalması ilə bağlı ciddi, lakin müalicə oluna bilən bir vəziyyətdir. Erkən diaqnoz və düzgün müalicə ilə tam nəzarət altına almaq mümkündür.
Daimi yorğunluq və solğunluq kimi əlamətlər varsa, qan analizi etdirmək gecikdirilməməlidir.
Murad Məmmədli
